Onrechtmatig verkregen bewijs, mag dat?

In een rechtszaak is gelijk hebben onvoldoende om gelijk te krijgen. Wie gelijk wil krijgen dient over bewijsmateriaal te beschikken. Wanneer de tegenpartij probeert de boel te belazeren dan is dat vaak lastig te bewijzen. Een vrouw uit Noord-Holland ging ver om haar gelijk te halen: ze brak in op de e-mailbox van haar ex-partner om aan te tonen dat hij de rechter zand in de ogen had gestrooid om onder een hoge alimentatieverplichting uit te komen. Wat doet de rechter wanneer iemand de wet breekt om zijn recht te halen?

Inbraak in de mailbox

In deze zaak vroeg de vrouw aan de rechtbank om vaststelling van een partneralimentatie ter hoogte van ruim € 9.000,- per maand. De man stelde dat hij, een in Dubai gevestigde ondernemer, onvoldoende inkomsten had om ook maar één euro aan de vrouw te voldoen en verwees daarvoor naar jaarstukken die waren opgesteld door een accountant in Dubai. Daarop verklaarde de vrouw dat zij de beschikking had over e-mails van de man aan zijn advocaat en zijn accountant, waaruit bleek dat het inkomen van de man veel hoger was dan hij gesteld had. Deze e-mails had zij sinds de feitelijke verbreking van de samenwoning over een periode van meerdere jaren kunnen verzamelen, omdat zij al die tijd de beschikking had over het wachtwoord van de man. Zij vroeg aan de rechtbank toestemming om deze e-mails alsnog in het geding te brengen.

Tegen dit verzoek voerde de man vanzelfsprekend verweer. Hij stelde dat de vrouw een ontoelaatbare inbreuk had gepleegd op zijn privacy en zijn briefgeheim had geschonden. De informatie die zij met deze onrechtmatige acties had verworven behoorde volgens hem buiten te procedure te blijven.

Onrechtmatig in je recht staan

De rechtbank oordeelde dat het toegang verschaffen tot andermans e-mailaccount in beginsel onrechtmatig is en dat het daarmee gevonden bewijs in beginsel dan ook onrechtmatig is, maar dat betekende nog niet dat de rechtbank er geen acht op wilde slaan. Integendeel, de Hoge Raad heeft al meermaals geoordeeld dat in het civiele recht het maatschappelijke belang van waarheidsvinding zwaarder weegt dan het belang om onrechtmatig verkregen bewijs uit te sluiten van een procedure. (In het strafrecht wordt onrechtmatig verkregen bewijs overigens wél uitgesloten!) De vrouw mocht de gewraakte e-mails dan ook in het geding brengen, met alle gevolgen voor de man van dien!

Kortom, bewijs is bewijs, ook al is dat mogelijk op onrechtmatige wijze verkregen. Dat geldt niet alleen voor e-mails die uit de e-mailbox van een ander zijn gevist, maar ook bijvoorbeeld voor heimelijk gemaakte geluidsopnamen van een bijeenkomst of een telefoongesprek. Slechts in zeer uitzonderlijke gevallen zal de rechter dergelijk bewijs buiten beschouwing laten.

oktober 2017, Peter Broekman